Рубрика: Էկոլոգիա

ՀՀ հողային ռեսուրսները


1․Գնահատել ՀՀ-ի հողային ռեսուրսները

Հայաստանի Հանրապետության հողային ֆոնդը (այսինքն` տարածքը) կազմում է 2974.3 հազ հեկտար: Ընդ որում` գյուղատնտեսական արտադրության համար հնարավոր է օգտագործոլ ամբողջի 46.8%-ը:
Քանի որ հայկական լեռնաշխարհը, այդ թվում Հայաստանի Հանրապետությունը, տիպիկ լեռնային երկիր է, ունի խիստ կտրկված մակերևույթ, տարածքի զգալի մասը լերկ ժայռեր են, այդ իսկ պատճառով գյուղատնտեսության համար պիտանի հողերը սահմանափակ են: Ներկայումս հանրպետության հողային ֆոնդը կազմում է 1391 հազ հեկտար , որից մոտ 36%-ը կազմում են վարելահողերը, մոտ 4%-ը բազմամյա տնկարկներն են, մոտ 10%-ը խոտհարկները
։

2Ի՞նչ դեր ունի հողը ՀՀ տնտեսությունում

դրանք այն հողերն են, որոնք որևէ կերպ կարող են օգտագործվել գյուղատնտեսության մեջ»:  Ընհանրապես երկրագնդի ցամաքի 90%-ը ծածկված է հողով, սակայն այս հողերի մի մասն ուղղակի պիտանի չի գյուղատնտեսության մեջ օգտագործելու համար: Մոտավոր հաշվարկները ցույց են տալիս, որ եղած հողերի միայն 65%-ն է պիտանի գյուղատնտեսության մեջ օգտագործելու համար: Սակայն այս ցուցանիշը շատ ընդհանրական է, աշխարհում առանձնանում են հողային ռեսուրսներով հարուստ և աղքատ երկրներ: Բացի այդ շատ ավելի կարևոր է հողերի որակ հասկացությունը:  Հայաստանը պատկանում է հողային ռեսուրսներով աղքատ երկների շարքին։

4Ո՞րոնք են հողերի կորստի հիմնական պատճառները ՀՀ-ում

Յուրաքանչյուր տարի երկրագունդը կորցնում է 75 մլրդ տոննա հող: Այս ցուցանիշը վկայում է, որ մինչև 2025 թվականը կվերանա երկրագնդի հողածածկի 36%-ը: Եվրոպայում, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում հողային ծածկույթի տարեկան կորուստը կազմում է 1 մլրդ տոննա, իսկ Ասիայում՝ 25 մլրդ տոննա: Այս հողերն ի վերջո հայտնվում են օվկիանոսներում, լցվում են լճերն ու ջրամբարները: Վարելահողերի կորստի հետևանքով մերկանում են հողի ստորին շերտերը, և արդյունքում տեղի է ունենում էկոհամակարգերի, ապրելու բնական միջավայրերի, բերրի հողերի կորուստ:Տարբերվում են հողերի քայքայմանև ոչնչացման 4 հիմնական պատճառ՝ էրոզիան, ոռոգման բացասական հետևանքներ, հողերի հյուծում և օտարում:

5․Ինչե՞ս պահպանել Հայաստանի հողային ռեսուսները

Հողերի պահպանման գլխավոր ուղղությունն էրոզիայի դեմ պայքարն է:
Էրոզիայի դեմ պայքարը բազմաբնույթ միջոցառումների համալիր է, որի նպատակն է
պաշտպանել հողի վերին՝ առավել բերրի շերտը տեղատարումից, վերականգնել և
բարելավվել հողատարածությունները:

Առանձնակի նշանակություն ունի ցանքաշրջանառության կիրառումը,
հատկապես էրոզարցված կամ էրոզավտանգ հողերում: Այդ հողերում մաքուր
ցելերը պետք է փոխարինվեն զբաղված ցելերով, զգալի մասը պետք է
զբաղեցնեն բազմամյա խոտաբույսերը: Նմանատիպ տարածքներում
հարկավոր է բացառել շարահերկ կուլտուրաների մշակությունը: Թեք լանջերում գտնվող հողերում հողի մշակության և ցանքի աշխատանքները
պետք է տարվեն լանջի թեքությանն ուղղահայաց:Պայքարի արդյուանվետ միջոցառում է վարի ակոսավորումն ու թմբավորումը: Ջրի և քամու էրոզիայի դեմ պայքարելու համար արդյունավետ են ցանքի խաչաձև և նեղշար եղանակները: Այս դեպքում բույսերն ավելի համաչափ են
ծածկում հողը: Լեռնային շրջաններում էրոզիայի դեմ պայքարելու գործում իրենց դերն ունեն
միջանկյալ ցանքերը:Աշնանացանից հետո ցանված միջանկյալ ցանքերի շնորհիվ հողի մակերեսը
արագ ծածկում է բուսականությամբ և արագ զարգացող արմատային
համակարգը կրճատում է հողատարումը: Միջանկյալ ցանքերը կարելի է
օգտագործել նաև որպես սիդենանտ՝ հարստացնելով հողն օրգանական

նյութերով: Պայքարի կարևոր միջոցառում է ձյան պահպանումը և ձնհալի կարգավորումը: Վարելահողերը էրոզիայից պաշտպանելու համար կարևոր է օրգանական և հանքային պարարտանյութերով հողի ճիշտ պարարտացումը: Շատ կարևոր է ճիշտ կատարվող ոռոգումը: Ակոսներով ոռոգման ժամանակ անհրաժեշտ է ակոսների թեքությունն ու երկարությունը ճիշտ զուգակցել ջրի ծախսի հետ: Որքան թույլ է տալիս ոռոգվող հողակտորի դիրքը և հարթեցվածությունը, ակոսները պետք է տանել հնարավոր փոքր թեքությամբ:Թեք լանջերում մշակության ժամանակ խիստ կարևոր միջոցառում է դարավանդավորումը: Խիստ թեք լանջերի էրոզիայի ենթարկված հողերի բուսապատումը հնարավորություն է տալիս վերականգնել քայքայված բուսածածկը, բարելավել հողի ստրուկտուրան, վերականգնել հողի կնձիկայնությունը և կանխել հողատարումը: Ջրային և քամու էրոզիայից հողերի պաշտպանման ամենաարդյունավետ միջոցառումներից մեկը հողապաշտպան, հողմակարգավորիչ, 8 ջրակարգավորիչ անտառաշերտերի և համատարած անտառային ու
անտառապտղային տնկարկների ստեղծումն է:

Рубрика: Էկոլոգիա

ՀՀ անտառները

1․Ներկայացնել ՀՀ անտառածածկի ներկա վիճակն ու առանձնահատկությունները


Եթե նկատի ունենանք, որ անտառների միջին տարիքը 90 տարի է, իսկ մատղածի բաժինը ընդամենը 6.5%, ապա Հայաստանի անտառային պաշարների վիճակը կարելի է գնահատել որպպես օրհասական: Անտառային կորուստները մասնակիորեն վերականգնվել են ի հաշիվ վերջին տարիներին իրակակացվող անտառատնկումների:Հատկապես տագնապալից է հանրապետության տարածքում կենսաբանական բազմազանության վիճակը: Դիտվում է բնական էկոհամակարգերում տեղ գտած բուսական ու կենդանական աշխարհի եզակի տեսակի անվերադարև կորուստ:Ծաղկահավաքը և դեղաբույսերի անվերահսկելի մթերումը հսկայական վնաս է հասցնում բույսերի հազվագյուտ, անհետացող և օգտակար տեսակներին: Աղքատանում են ֆլորան և ֆաունան հատկապես Խոսրովի, Շիկահողի արգելոցներում, Դիլիջանի ազգային պարկում: 

2․Ներկայացնել ՀՀ անտառների դերն ու նշանակությունը

ՀՀ-ում անտառները դասակարգվում են ըստ նպատակային նշանակության հետևյալ խմբերի մեջ․1) Պաշտպանական նշանակության, որի մեջ մտնում են.

ա) ջրային օբյեկտների ջրապահպան գոտիների անտառները.

բ) բարձր թեքության (30 աստիճանից ավել) վրա գտնվող անտառները.

գ) անտառների վերին և ստորին սահմանների 200 մետր լայնությամբ տարածքը.

դ) կիսաանապատային, տափաստանային, անտառատափաստանային գոտիներում աճող անտառները.

ե) բուսաբանական, կենդանաբանական այգիների, դենդրոպարկերի շրջակա անտառները` 100 մետր շառավղով:Պաշտպանական նշանակության անտառներում արգելվում է անտառավերականգնման հատումների իրականացումը:

2) Հատուկ նշանակության, որի մեջ մտնում  են.

ա) բնության հատուկ պահպանվող տարածքներում ընդգրկված անտառները.

բ) քաղաքային և քաղաքամերձ անտառները.

գ) ռեկրեացիոն և առողջարարական անտառները.

դ)  սահմանային, ռազմական նշանակության  անտառները.

ե) պատմական և գիտական արժեք ներկայացնող անտառները.

զ) սանիտարական գոտիները պահպանող անտառները:Հատուկ նշանակության անտառներում սահմանափակվում և արգելվում են անտառօգտագործման այն ձևերը, որոնք չեն համապատասխանում այդ տարածքների պահպանության՝ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված ռեժիմին:

3) Արտադրական նշանակության, որի մեջ մտնում են

ա) Արտադրական նշանակության անտառներն են բնափայտի շարունակական արտադրությունն ապահովող անտառները, որոնք չեն դասվում հատուկ և պաշտպանական նշանակության անտառների շարքին:

բ) Արտադրական նշանակության անտառներում բնափայտի մթերումն իրականացվում է անտառաշինական նախագծերի հիման վրա` միջանկյալ (խնամքի), սանիտարական և անտառավերականգնման հատումների միջոցով,  հատման տարիքի հիման վրա՝ անտառի կենսաբանական առանձնահատկությունների բարելավման նպատակով` ապահովելով շրջակա միջավայրի վրա բացասական ներգործությունների կանխարգելումը, իսկ դրա անհնարինության դեպքում` բացասական ներգործությունների  հետևանքների վերացումը:ՀՀ-ում առանց անտառային էկոհամակարգին վնաս հասցնելու՝ անտառներում կարող են իրականացվել անտառօգտագործման հետևյալ տեսակները. 

3Նկարագրել ՀՀ անտառների վերացման հիմնական պատճառները

Անտառները բույսերի աճելավայր են, իսկ կենդանիների համար` ապրելավայր: Երբ հատվում է անտառը, ոչնչանում են նաև անտառում աճող բույսերը, իսկ կենդանիները միգրացիայի են ենթարկվում: Այդպիսով, կորցնում ենք հարուստ կենսաբազմազանություն, Կարմիր գրքում գրանցված բույսերի և կենդանիների հազվագյուտ և անհետացող  տեսակներ: Հայաստանի Հանրապետությունը վավերացրել է «Կենսաբանական բազմազանության մասին», «Եվրոպայի վայրի բնության և բնական միջավայրի պահպանության մասին», «Լանդշաֆտի մասին» միջազգային  կոնվենցիաները, որոնցով ստանձնել է` կենսաբազմազանության, վայրի բնության և լանդշաֆտների պահպանության պարտավորություններ:

4․Ներկայացնել անտառների պահպանությանն ուղղված միջոցառումները

10 մլն ծառ տնկելը կլինի նախավարժանք այդ մեծ ծրագրի համար: Մարդիկ վախենում են այդ թվից, բայց ասեմ, որ ռեսուրսները ճիշտ հաշվարկելու, նոր ուժեր ներգրավելու դեպքում դա հնարավոր է: Նման ծավալի ծրագիրը նաև աշխատատեղերի թիվը կավելացնի: Ենթադրում եմ, որ մեծ ծավալի աշխատանքները կմեկնարկեն 2025-2026 թվականներից: Նախատեսվում է մոտ 5 հազար աշխատողի ներգրավում, որոնք զբաղված են լինելու ամբողջ տարվա ընթացքում, չէ որ տնկումից բացի ծառերը ենթադրում են նաև խնամք»,- ասաց Վարդան Մելիքյանը: Նա նկատեց, որ այդ ընթացքում հնարավորություններ կլինեն զարգացնել տնկիների արտադրության ուղղությունը: Այսօր չունենք բավարար քանակությամբ տնկանյութ, նախատեսվում է հիմնել ժամանակակից տնկարաններ, որոնք կարտադրեն փակ արմատային համակարգով տնկիներ:  

5․Ի՞նչ հեռակար ունի ՀՀ անտառածածկը

նայած Հայաստանի վերջին մեկ, երկու տասնամյակի համար 10 մլն ծառ տնկելն աննախադեպ է, սակայն պետությունը պլանավորում է առաջիկա 5-6 տարվա ընթացքում այդ թիվն ավելացնել: Հայաստանը պարտավորություն է ստանձնել մինչև 2050 թվականը անտառածածկը կրկնապատկել, ինչը ենթադրում է 265 հազար հա լրացուցիչ անտառի տնկում: Խոսքը գնում է 800-900 մլն տնկիների մասին: Դա նշանակում է տարեկան պետք է սկսել տնկել 30 մլն ծառ:

Рубрика: Էկոլոգիա

ՀՀ բուսական ու կենդանական աշխարհը

Եվրոպական բվիկ

Մարմնի երկարությունը 19-20 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 53– 63 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 80 գ։ Էգերը խոշոր են արուներից։ Մարմնի ընդհանուր փետրածածկը միատարր է՝ գորշ դարչնագույն, ներքևից՝ բարակ, մանր զոլերի խճճված նախշերով՝ սև, նուրբ խայտերով։ Աչքերը դեղին են, ականջները՝ լայն փետրափնջերով։ Գիշերային թռչուն է, բավական հեռվից լսվում են նրա մի քանի վայրկյանը մեկ կրկնվող սուլոցները։ Բնակվում է անտառներում, անտառեզրերին, պտղատու այգիներում։

Սնվում է մանր մկնակերպ կրծողներով, անողնաշարավորներով:

Գարնանային վերադարձը՝ մարտի առաջին կեսին։ Բնադրում է ծառերի փչակներում, շինություններում կամ ագռավի հին բներում։ Ձվադրում է մայիսի 1-ին կեսից հունիսի 1-ին կեսը։ Դնում է 32 մմ տրամագծով, սպիտակ 3-5 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 24-25 օր։ Ձագերը բնից հեռանում են հուլիսի վերջին։

Աշնանային չուն՝ օգոստոս-սեպտեմբերին։

Օգտակար թռչուն է։ Պահպանվում է օրենքով։

աղբյուր https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B5%D5%BE%D6%80%D5%B8%D5%BA%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%A2%D5%BE%D5%AB%D5%AF

Ալոճ Տուրնեֆորի

2-2,5 մ բարձրությամբ թուփ կամ ոչ մեծ ծառ է։ Տակից ավելի բաց գույնի, խիտ մոխրագույն թավոտությամբ տերևները վերևից մուգ կանաչ են և ծածկված կարճ առսեղմ գանգուր մազիկներով։ Ծաղկաբույլի ծաղիկները փոքրաթիվ են։ Պտուղները կարմիր բալագույն են:

Հանդիպում է Իջևանի (Կոթի գյուղի շրջակայք) և Զանգեզուրի (Գորիսի և Աջաբաջ գյուղի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում: Աճում է նաև Նախիջևանում, Եվրոպայում, Ղրիմում:

Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1300-1400 մ բարձրությունների վրա, կաղնու և բոխու անտառների եզրերին, քարքարոտ լանջերին, թփուտներում: Ծաղկում է մայիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոս-հոկտեմբերին:

Խոցելի տեսակ է, որի տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ:

աղբյուր https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D5%AC%D5%B8%D5%B3_%D5%8F%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%B6%D5%A5%D6%86%D5%B8%D6%80%D5%AB

Կարմրախածի սագ

Զբաղեցնում է տունդրայի և անտառատունդրայի խիստ սահմանափակ տարածք Յամալ թերակղզուց մինչև Թայմիր: Ձմռանը հանդիպում է Անդրկովկասում, Կասպից ծովի ափերին, Իրանում, Միջագետքում: Հայաստանում գրանցված է ընդամենը երկու անգամ՝ Սևանա լճի ավազանում և Արմաշի ձկնաբուծական լճակներում։

Բնադրման շրջանում հանդիպում է տունդրայի և անտառատունդրայի առավել չոր ու բարձրադիր, ջրին մոտ տարածքներում, ձմռանը` ջրամբարներին մոտ գտնվող տափաստաններում, մշակովի դաշտերում, լճերում:

Բնադրում են գետերի խոտաբույսերով և թփուտներով պատված թեք ափերին՝ 4-5 զույգերից կազմված գաղութներով։ Ձվերը 3-6 հատ են, կաթնագույն, կանաչակապտավուն երանգով, 63-69 մմ։ Թխսումը տևում է 24-26 օր: Երբեմն նույն բնում կարող են բնադրել մի քանի էգ, և դրանցում կուտակվում է մինչև 50 ձու, որոնցից դուրս եկած ձագերը խնամվում են երկու ծնողների կողմից:

Հազվագյուտ, պատահական չվահյուր տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և Վտանգնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։ Գրանցված է Բեռնի կոնվենցիայի Հավելված 2-ում։

Թվաքանակը և դրա փոփոխության միտումները բացակայում են։

Վտանգման հիմնական գործոնները հայտնի չեն։

Անհրաժեշտ է կազմակերպել թվաքանակի հաշվառումներ ողջ տարվա ընթացքում։

Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկու։

աղբյուր https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%BF%D5%A1%D6%80%D5%B4%D6%80%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AE%D5%AB_%D5%BD%D5%A1%D5%A3

Рубрика: Հայոց պատմություն

Ինչպես էր անցկացվում ժամանակագրությունը մեր թվարկբւթյունից առաջ։

Մարդիկ միշտ ցանկացել են հիշել իրենց անցյալը: Գրելու հնարավորությունը ստանալուց հետո անհրաժեշտ դարձավ ժամանակագրություն անցկացնել:

Չափման առաջին և բնական միավորը դա Երկրի մեկ օրն էր: Լուսնի դիտարկումը օգնեց հասկանալ, որ մեկ լուսնային փուլը տևում է միջինը 30 օր:Իսկ 12 լուսնային փուլերից հետո սկսվում է առաջինի կրկնությունը: Լուսնի դիտարկումների վրա հիմնված օրացույցները հայտնվել են շատ երկրների մեջ, և չնայած նրան, որ դրանք հստակ չէին, սակայն թույլ տվեցին օրացույց պահել:

Մնում էր հասկանալ, թե որ կետից է սկսելու հաշվարկը: Ամենից հաճախ, ժողովրդի դարաշրջանում կարևոր իրադարձություն էր ընդունվում ՝ որպես հաշվարկի սկիզբ:Նման բացերը հայտնի դարձան որպես դարաշրջաններ:

Հաշվարկի մեկ այլ եղանակներից էր իրադարձությունների հերթականությունն էր:Այն կարող է ներկայացվել հետևյալ կերպ ՝ իշխող X- ը գահ բարձրացավ գահը 3 տարի անց բերքի անբավարարությունից հետո; X- ի թագավորության սկզբից 5 տարի անց իրականացվեց բարբարոսական արշավանք պետության վրա և այլն:

Գրեթե յուրաքանչյուր պետություն ուներ իր օրացույցը: Եվրոպայում առևտրի և գիտության զարգացումից հետո անհրաժեշտ եղավ ստեղծել մեկ օրացույց Քրիստոնեական երկրների համար: 525 թվականին Հռոմեական աբբա Դիոնիսիոս Փոքրը առաջարկեց ժամանակագրության նոր համակարգ Քրիստոսի ծնունդից: Սկզբում աբբաի գաղափարները տարածված չէին, և յուրաքանչյուր երկիր շարունակեց պահպանել իր ժամանակագրությունը, բայց դարեր անց ՝ 10-րդ դարի վերջին, եվրոպական շատ երկրներ սկսեցին անցնել Դիոնիսիոսի առաջարկած օրացույցին: Այժմ ցանկացած ամսաթիվ սկսեց գրել գրագրով ՝ «Քրիստոսի ծննդյան օրից» կամ «Ք. Ծ. — ից»: Օրացույցի վերջնական դասավորությունը տեղի է ունեցել Վերածննդի շրջանում, երբ ներդրվեց «մինչև Քրիստոսի ծնունդը» տերմինը: Սա զգալիորեն հեշտացրեց և համակարգեց համաշխարհային իրադարձությունների ժամանակագրությունը: Արդեն մոտ 20-րդ դարում, «Քրիստոսի ծննդյան օրից» կրոնական արտահայտությունը փոխարինվեց «մրե թվարկբւթյուն» արտահայտությամբ, և ժամանակագրությունը ձեռք բերեց ժամանակակից տարբերակ:

Ստացվում է, որ ժամանակակից մարդկությունը հաշվի է առնում դարաշրջանը, այսինքն ՝ այն օգտագործում է նույն մեթոդները, որոնք օգտագործում էին մեր հեռավոր նախնիները: Միայն այժմ մենք ունենք ավելի ճշգրիտ աստղագիտական ​​օրացույց, և օրացույցի մեկնարկային կետը նույնն է բոլոր երկրների համար:

Рубрика: Գրականություն

Ինչպես է անցնում իմ կարանտինը

2020 թվականը այդքան էլ լավ սկիզբ չունեցավ, քանի որ մարդկությունը կանգնեց մի լուրջ խնդրի առաջ և դա COVID19 է։ Այս վիրուսը շատ կարճ ժամանակահատվածում տարածվեց ամբողջ աշխարհով և մարդկանց մեջ խուճապ առաջացավ։ Այս ամենի պատճառով փակվեց ամեն ինչ, այդ թվում նաև դպրոցները և մենք անցանք առցանց ուսուցման։

Տանից դուրս գալ առանց գարգելի պատճառների խիստ արգելվում է և մարդիկ, մնալով տանը, հետևաբար ունեն շատ ազատ չամանակ։ Սա COVID19 ի լավ կողմերից մեկն է, քանի որ այս ժամանակահատվածում մադրիկ կարող են կարդալ ավելի շատ գրքեր, դիտել հետաքրքիր ֆիլմեր, և իմ կարծիքով ամենակարևորը ՝ շատ ժամանակ անցկացնեն իրենց ընտանիքի հետ։ Առորյա կյանքում հոգսերի և տարբեր գործերի պատճառով շատերը, անկախ իրենցից, չէին կարողանում բավական ճամանակ տրամադրել իրենց հարազատներին, և քանի որ հիմա օրվա մեծ մասը անցկացնում են տանը դա շատ լավ հնարավորություն է ուղղելու այդ սխալը։

Կարանծինի ևս մի լավ կողմերից է այն, որ մարդիկ միգուցե հասկանան, թէ ինչքան փխրուն է մեր երկիր մոլորակը, և որ ամեն մեկս պետք է մեզ պարտք համարենք հոգ տանել նրա մասին։

 

Рубрика: Պատմություն

Միջնադարյան մարդու քայլվածքը տարբերվում էր մեր քայլվածքից

Բացի միջնադարի շատ տարօրինակություններից, ինչպիսիք են պարային ժանտախտը և ապակու հիվանդությունը, ոչ միայն մարդկանց աշխարհայացքը, այլև նրանց ֆիզիոլոգիական սովորությունները, արմատապես տարբերվում էին ժամանակակիցից: Դրանցից մեկը եվրոպական պետություններում ապրող մարդու քայլքն է մինչև 16 դար։

Եթե ​​ուշադիր նայում եք ժամանակակից մարդու քայլվածքին, ապա կարող եք տեսնել, որ  ամեն քայլ անելիս առաջինը գետնին դիպչում է թափը։ Հաստ, ամուր և հարմարավետ կոշիկների շնորհիվ մենք ՝ առանց մտածելու ճանապարհի անհադությունների , կամ սուր առարկաների մասին, մենք քայլ ենք անում  հենվելով թաթերի վրա — սա մեզ համար ավելի հարմար է:

Միջնադարում և ավելի վաղ կոշիկները այդքան հարմարավետ չէին, ինչպես հիմա. Բնակիչների մեծամասնությունը նույնիսկ չուներ իրենց կոշիկները, ուստի ոտքերը փաթաթում էին գորգերով կամ քայլում ոտաբոբիկ: Եթե ​​դուք զույգ կոշիկների երջանիկ տերն եք, ուրեմն դրանք հաստ կաշվե գուլպաներ էին, որոնք զերծ էին տակացուից, ամուր փաթաթ  ոտքերը  շուրջը: Նման կոշիկները հաճախ կարելի է տեսնել միջնադարյան գծանկարներում:

Միայն 16-րդ դարից սկսած , երբ Եվրոպայում հայտնվեց կոշտ կոշիկի տակացու, և քաղաքների փողոցները սկսեցին ավելի լավ ասֆալտապատվել, բնակիչների քայլքը դարձան ավելի վստահ:

Рубрика: Մաթեմատիկա

Հեռավար — առցանց առաջադրանլ

1) log32x+1= -1

Պատասխան — x = -1/3

2) logx3x-2=2

Պատասխան — x=2

3) log52x+ 32log5x-1=0

Պատասխան —

4)(lgx + 4)(2-lgx)=5

Պատասխան —

5) log2x-1+ log2x+1=3

Պատասխան — x=3

6) log0.22x-5≥0

Պատասխան — x ∈ {5/2, 3]

7) log5x-2log25x>2

Պատասխան — x∈{0,1/625} 

8)log8x2-4x+3<1

Պատասխան — x∈{-1,1}U{3,5}

 

Рубрика: Գրականություն

Ինչ է ռուբայաթը

պարսկա-արաբական պոեզիայում քառատող ավարտուն բանաստեղծություն, առավելապես խոհական-փիլիսոփայական բնույթի։ Դասական քառյակի մեջ հանգավորվում են առաջին, երկրորդ և չորրորդ տողերը, իսկ երրորդը մնում է ամուրի՝ անհամգ։ Ռուբայաթի կամ քառյակի ժանրում ստեղծագործել են Օմար Խայամը, Հաֆեզը, Ռուդաքին, Նիզամին, Ռումին, Սաադին, իսկ հայ հեղինակներից՝ Հովհաննես Թումանյանը, Եղիշե Չարենցը, Հովհաննես Շիրազը և ուրիշներ։

Եղիշե Չարենց 

Ռուբայաթ

Դու մի օր աչքերդ կփակես, որ ուրիշը քո տեղ գոյանա
Կգնաս, կանցնես աշխարքից, որ ուրիշը քո տեղ

գոյանա։

— Այն դու՛ ես, իմաստուն, այն դու՛,— բայց արդեն

դարձած մի ուրիշ․

Հաստատեց, ժխտելով, նա քեզ, որ ուրիշը քո տեղ

գոյանա։
Рубрика: Գրականություն

Ինչ է սոնետը

Սոնետը բանաստեղծության կառուցման կայուն ձևերից մեկը։ Բաղկացած է 14 տողից՝ սկզբում երկու քառատող (կատրեն) և վերջում երկու եռատող (տերցետ)։

Սոնետի հանգավորման ձևերը շատ բազմազան են։ Ամենից բնորոշն այն ձևն է, երբ սոնետի քառատողերն ունենում են երկու ընդհանուր հանգ, որոնք տողերն իրար են կապում օղակաձև կամ խաչաձև հանգավորումով։ Իսկ եռատողերի մեջ հանդես է գալիս երեք հանգային վերջավորություն՝ ամենատարբեր դասավորությամբ։ առանձին դեպքերում էլ սոնետը կարող է ունենալ երեք քառատող և մեկ եզրափակիչ երկտող։

Աղբյուրը-  https://hy.m.wikipedia.org/wiki/%D5%8D%D5%B8%D5%B6%D5%A5%D5%BF

Եղիշե Չարենց 

Սոնետ

Ես ինչպե՞ս Ձեզ չսիրեմ։ — Դուք արվեստ եք ու հոգի։

Օ, կարելի՞ է արդյոք պրոֆիլը Ձեր չսիրել։

Ով երգ ունի իր սրտում ու սովոր է գեղեցկի՝

Նա պարտավոր է Ձեզ բյուր, հազար սոնետ նվիրել։

Դուք այնպես մե՜ղմ եք խոսում։ Երբ Դուք կարդում եք, տիկի՜ն,

Ձեր շրթունքները գունատ նմանվում են հասմիկի։

Եվ Ձեր աչքերը, գիտե՞ք, առանց ներքին կրակի,

Լուսաշող են՝ Ձեր կրծքի քարերի պես թանկագին։

Իսկ երբ ականջ եմ դնում ես Ձեր թեթև քայլերին —

Թվում է ինձ, թե նոքա տրիոլետներ[1] են երգում

Եվ այդ երգով հմայված՝ սիրտս տխրում է լռին։

Եվ Դուք գիտե՞ք, որ սիրուց հիվանդացած իմ հոգում

Ես միշտ լսում եմ թեթև, թավ թրթիռներ ջութակի —

Երբ համբուրում եմ ես Ձեր բարակ մատներն ապակի։

Рубрика: Գրականություն

Ինչ է տրիոլետը

Տրիոլետը բանաստեղծության կառուցման կայուն ձև, որը բաղկացած է ութ տողից։

Տրիոլետի առաջին տողը նույնությամբ կրկնվում է իբրև չորրորդ և յոթերորդ տողեր, իսկ երկրորդ տողը՝ իբրև ութերորդ տող։ Համապատասխանաբար բանաստեղծությունը ունի ընդամենը երկու հանգ, որոնք կրկնվում են չորսական անգամ։

17-րդ դարի ֆրանսիական պոեզիայից տրիոլետի ձևն անցավ մյուս գրականություններին։ Օգտագործվել է հատկապես 20-րդ դարի սկզբի բանաստեղծների կողմից։ Հայ գրականության մեջ բազմաթիվ տրիոլետներ է ստեղծել։

Տրիոլետ ինտիմ

Հիմա ամեն ինչ անիմաստ է,

Իզուր այդպես դու շիկնեցիր.

Ինչի՞դ է կյանքը, իր իմաստը,

Հիմա ամեն ինչ անիմա՜ստ է.

 

Թողել ենք նավը, ղեկը, լաստը,

Իսկ ծովը մո՜ւթ է ու անծիր.—

Հիմա ամե՛ն ինչ անիմաստ է—

Իզո՜ւր այդպես դու շիկնեցիր…

Եղիշե Չարենցի այս բանաստեղծնը տրիոլետ է։